گسترش فروشگاه‌های بزرگ زنجیره‌ای و فروشگاه‌های اینترنتی نمونه­‌ای از تحولات جدید در شبکه توزیع محصولات می‌­باشد. یکی از مزیت­‌های رقابتی فروشگاه‌­های اینترنتی، سهولت در پرداخت است که در کسری از ثانیه انجام می­‌شود و در مقابل یکی از نقاط ضعف فروشگاه‌­های بزرگ، صف­‌های طولانی جهت محاسبه مبلغ سبد خرید است.

در نظرسنجی ­هایی که انجام شده، نتایج ذیل حاصل گردیده است:

• تعداد بالای فروشگاه‌های زنجیره‌ای و روند افزایشی آن‌ها نشان‌دهنده بازار بزرگ در این حوزه می‌باشد. (حدود ۱۵۰۰ فروشگاه زنجیره‌ای در کل کشور و بیش از ۱۰۰ مال در حال حاضر در تهران وجود دارد.)
• ۳۰% از خریداران عنوان کرده‌اند که به فروشگاه‌هایی باز خواهند گشت که در آن‌ها سیستم وارسی و پرداخت سریع‌تری وجود داشته باشد.
• ۸۸% از مشتریان فروشگاه‌ها درخواست افزایش سرعت مراحل وارسی و پرداخت را داشته‌اند.
• ۵۰% مردم از مراجعه به فروشگاه‌های با صف‌های طولانی اجتناب می‌کنند.
• ۶۶% مردم به دلیل وجود صف‌های طولانی به خرید آنلاین روی می‌آورند.
• ۳۳% مراجعه‌کنندگان درصورتی‌که صف پرداخت بیشتر از ۷ دقیقه به طول بیانجامد فروشگاه را بدون هیچ خریدی ترک می‌کنند.

در حال حاضر فروشگاه­‌های زنجیره­‌ای از روش‌­­های مبتنی بر بارکد برای محاسبات خرید استفاده می­‌کنند. دلیل اصلی وجود صف پرداخت در فروشگاه‌­های زنجیره‌­ای، بررسی سبد خرید توسط نیروی انسانی و مخدوش بودن بارکد موجود بر روی کالاها می­‌باشد.

سیستم‌های شناسایی شامل سیستم­‌های بارکد، QR Code و RFID هستند که به دلیل مزایای RFID اکثر سیستم‌­های شناسایی در دنیا با استفاده از این فناوری طراحی و پیاده‌­سازی می­‌گردند.

سیستم بارکد:

بارکد یا رمزمیله یا رمزینه، نوعی نمایش تصویری اطلاعات بر روی سطوح است که اطلاعات آن توسط ماشین بازخوانی می‌گردد. بارکدهای اولیه اطلاعات را در قالب عرض و فاصله خطوط موازی چاپ‌شده، ذخیره می‌کردند و به‌صورت یک دسته از خطوط مستقیم موازی دیده می‌شدند، اما امروزه بارکدها ممکن است بسته به نوع، به شکل دوبعدی، یک دسته نقطه، یک دسته دایره هم‌مرکز یا به‌صورت مخفی‌شده در تصاویر نیز ظاهر شوند. بارکدها توسط یک پویشگر نوری بازخوانی می‌­شوند که دستگاه بارکد خوان نامیده می‌شود. بارکدها سرعت و دقت ورود اطلاعات را بالا می‌برند.

QR Code:

QR Code، بارکد دوبُعدی است که می‌توان آن را با پوینده‌های QR، تلفن همراه دوربین‌دار و تلفن هوشمند بازخوانی کرد. QR Code چیدمانی از نقطه‌های مربع شکل سیاه‌رنگ (ماژول) بر روی زمینه­­ سفید است و داده­ نهفته در آن‌ها می‌تواند نوشته، نشانی وب، پیامک، شماره تلفن، اطلاعات کارت ویزیت یا داده­­ ی دیگری باشد.

RFID (Radio Frequency Identification):

RFID (شناسایی با فرکانس رادیوئی) به‌عنوان جدیدترین تکنولوژی شناسایی به نحوی گسترده در دنیا مورد توجه قرارگرفته است. در کلیه فرآیندهای شناسایی که سرعت و دقت بالا لازمه کار می‌باشد، از RFID استفاده می‌شود. امروزه بسیاری از شرکت‌ها و سازمان­‌های دولتی و خصوصی در سرتاسر دنیا جهت تسریع و بهبود فرآیندهای خویش اقدام به انجام پروژه‌های بزرگ جهت بهره­‌گیری از این تکنولوژی کرده‌اند. RFID ها در ۵ سال گذشته در فهرست ۱۰ تکنولوژی برتر دنیا قرار داشته‌اند.

قرائت گر RFID:

قرائت گر RFID یا RFID reader، یک دستگاه برای جمع‌آوری اطلاعات از تگ­‌ها و کارت‌های RFID به‌وسیله امواج رادیویی است که برای برنامه­‌های متعدد ازجمله کنترل دسترسی، شناسایی خودکار، رباتیک، ناوبری، ردیابی موجودی، سیستم­‌های پرداخت و غیره استفاده می‌­شود.

قرائت گرهای RFID معمولاً به چهار دسته تقسیم می‌­شوند:

• ۱۲۵ کیلوهرتز یا LF فرکانس پایین شامل کارت­‌های RO و RW
• ۵۶ مگاهرتز یا HF فرکانس بالا شامل کارت­‌های: کارت مایفر (mifare)، دسفایر (Desfire)، کارت‌­های NFC و غیره
• باند فرکانسی UHF (برد بلند پسیو) شامل کارت­‌های و تگ‌­های EPC GEN۲
• برد بلند اکتیو شامل تگ و کارت­‌های دارای باطری

چالش‌های استفاده از تگ‌های RFID، عبارت‌اند از:

• هر RFID reader، قابلیت خواندن تعدادی تگ RFID را دارد. درصورتی‌که سبد خرید مشتری از این تعداد بیشتر باشد، باید از تعداد قرائت گره‌ای بیشتری استفاده کرد تا تگ‌­ها RFID را از چندین جهت بخواند.
• هر RFID reader باید بتواند دادگان خود به سیستم‌های فروش داخل فروشگاه ارسال کند و با سیستم­‌های نرم‌افزاری موجود منطبق شود.
• قیمت نسبتاً بالای استفاده از RFID و مقرون‌به‌صرفه نبودن در برخی اقلام ارزان‌قیمت.

امروزه از فناوری‌های دیگری برای بررسی موجودی کالا و پرداخت استفاده می‌شود که در زیر به آن­ها اشاره می­‌گردد:

• NFC:

فناوری NFC نسخه جدیدتر و دقیق‌تر از RFID است. این دستگاه در محدوده حداکثر ۴ اینچ (۱۰ سانتیمتر) عمل می‌کند و می‌تواند برای ارتباطات یک یا دوطرفه تنظیم شود. فناوری NFC هنوز به‌طور کامل رشد نکرده است اما می­‌توان با استفاده از حالت P۲P اطلاعات را میان دو دستگاه به اشتراک گذاشت.

• BLE:

یک پروتکل کارآمد انرژی که ابتدا در سال ۲۰۱۰ معرفی شد. تگ‌های بلوتوثی تا چند سال با استفاده از باتری­‌های کوچک سکه‌ای، داده­ ها را درون خود نگاه می­دارند. تگ­ ها بلوتوثی نسبتاً گران هستند و برای پشتیبانی و به‌روزرسانی به سخت‌افزارهای بیشتری نیاز دارند.

• RFID کم فرکانس (LF):

این برچسب‌ها بین ۳۰ و ۳۰۰ مگاهرتز عمل می­کنند. این فرکانس برای خواندن به‌صورت مستقیم و در فاصله‌های کم مانند ۱۰ سانتی­متر مناسب است.

• RTLS فوق‌العاده باند بالا (UWB):

سیستم‌های UWB با مصرف بسیار کم انرژی، برای ارتباطات با پهنای باند بالا مناسب هستند و می­‌توانند مقادیر بسیار زیاد داده را در مسافت­‌های طولانی منتقل کنند.

• WiFi RTLS:

تگ‌های WiFi تقریباً همانند تکنولوژی بلوتوث هستند (اما با مصرف انرژی بالاتر و هزینه‌های بیشتر). به همین دلیل باید از لحاظ هزینه برای موارد people tracking و asset tracking توجیه اقتصادی داشته باشند.

شرکت‌های SmartTrac (هلند) و Ramp (استرالیا) طراح و تولیدکننده­ انواع تگ­‌های RFID می‌باشند که راه‌کارهای متنوعی برای استفاده از RFID ارائه می­‌کنند:

• جلوگیری از سرقت فروشگاه‌ها؛
• کنترل موجودی محصولات؛
• محاسبه مبلغ سبد خرید با استفاده از RFID.
• در جدول ذیل روند توسعه فناوری‌های مربوطه در این حوزه در جهان آورده شده است.