وضعیت: باز
شماره سند:
تاریخ انتشار: 1404/04/30
مهلت ارسال پیشنهاد: 1404/06/31
فرصتها: براساس پیشنهادها قابل مذاکره خواهد بود.
تماس : 02166530680 – 02166533864
ارسال پروپوزالها: GRANT@BOOMERANGTT.COM
گاز مایع (LPG) به عنوان یک ماده اولیه و جزء کلیدی، در محصولات متنوعی به کار میرود. وجود ناخالصیهای از قبیل ترکبیات گوگردی مرکپتانها، هیدروژن سولفوره (H₂S)، آب و غیره میتواند موجب کاهش بازده واحد و افت کیفیت محصول نهایی گردد. از مهمترین موارد کاربرد میتوان به گاز عامل در افشانههای مختلف (مانند افشانههای تمیزکننده و ضدعفونیکننده) و همچنین در صنایع غذایی، کشاورزی و حتی در کاربردهای ساختمانی و حرارتی اشاره کرد. حضور ناخالصیهایی نظیر دیاکسید کربن، سولفید هیدروژن، بخار آب میتواند عملکرد، ایمنی و پایداری شیمیایی محصولاتی مانند افشانههای تحت فشار را مختل کند. از طرف دیگر، دغدغههای زیستمحیطی و استانداردهای صادراتی (بهویژه برای بازارهای اروپایی و آسیای شرقی) نیازمند خلوص بسیار بالا و حداقل میزان ترکیبات گوگردی هستند. در صنایع آرایشی، دارویی و بهداشتی، استفاده از LPG بهعنوان عامل اصلی در افشانهها نیازمند درجه خلوص بسیار بالا، بیش از 5/99 درصد است. این سطح از خلوص نهتنها مانع از واکنشهای ناخواسته میان گاز و محتوای افشانه میشود، بلکه از ایجاد بوهای نامطبوع و رسوبگذاری جلوگیری میکند. بنابراین، دستیابی به LPG با خلوص بالا، گامی ضروری در زنجیره تأمین مواد اولیه برای تولید محصولات استاندارد مبتنی بر گاز مایع به شمار میرود.
در این پروژه تحقیقاتی، شرکت پارس گاز نیک اختر، به عنوان متقاضی این محصول قصد همکاری با هستههای پژوهشی توانمند و تیمهای فناور را دارد. این شرکت، به عنوان یکی از شرکتهای توزیعکننده گاز مایع در آبان ماه سال 1345 تاسیس گردید. ابتدا در حوزه خرید و فروش، حملونقل و توزیع گاز مایع به صورت مظروف و بدون ظرف، ایجاد تاسیسات ذخیرهسازی گاز مایع، سیلندر پرکنی و توزیع انواع سیلندر استاندارد، در استانهای سراسر کشور از جمله اصفهان، هرمزگان، مازندران، گیلان، کرمان، چهارمحالوبختیاری، کهگیلویهوبویراحمد و فارس فعالیتهای خود را توسعه بخشید. در حال حاضر، گاز مایع مورد نیاز مشترکین خانگی، در سیلندرهای با اوزان ۲،۱۱ ، 25 و 45 کیلوگرم عرضه شده و همچنین گاز مایع مشترکین عمده صنعتی، خدماتی و تجاری خود را از طریق 30 واحد تاسیسات در سراسر کشور ارائه مینماید. به طوری که سالانه بیش از 100 هزار تن گاز مایع مصرفکننده در کشور را تامین مینماید. همچنین در نظر دارد با بهرهگیری از تکنولوژیهای نوین در راستای ایجاد تفکر خلاقانه و توسعه بازارهای نقطه صفر مرزی و برونمرزی در راستای توسعه صادرات ملی قدم بردارد.
همانطور که اشاره شد محصول خروجی در فرایند بهرهبرداری و توزیع گاز مایع (LPG) در ایران، حاوی ناخالصیهایی نظیر ترکیبات گوگردی (H₂S، مرکاپتانها)، آب محلول و ذرات معلق است. چالش اصلی این طرح، یافتن زنجیره فرایندی بهینه و اقتصادی است که بتواند LPG ناخالص را با حداقل هزینه سرمایهای (CAPEX) و عملیاتی (OPEX) به این درجه خلوص رساند. بدین منظور گامهای تحقیقاتی و عملیاتی زیر انتظار میرود:
نخستین گام، آنالیز ترکیب شیمیایی خوراک است (مبتنی بر گاز کروماتوگراف GC–MS یا GC–FID). آنالیز ترکیب گاز اولیه در اختیار تیمهای پژوهشگر قرار خواهد گرفت و بهترین راهکار در راستای حصول خلوص 99/5% ارزیابی خواهد شد.
در این مرحله، روشهای مختلفی از جمله فرایندهای فیزیکی (مانند جذب سطحی از طریق غربالهای مولکولی یا کربنفعال با ظرفیت جذب محدود و نیازمند احیاء دورهای با دمای بالا) یا فرایندهای شیمیایی (مانند اکسیداسیون مرکاپتان با پیچیدگی واکنش و دشواری کنترل ایمنی به عنوان عامل محدودکننده) قابلاستفاده هستند و بسته به فرایند انتخابی، زیرساختهای مختلف از جمله برج جذب آمین(MEA/DEA) یا برج جذب سولفید (Scavenger)، بستر کاتالیستی اکسیداسیون یا جذب کربن فعال/زئولیت و سیستم احیای آمین یا حرارتی برای احیای بستر جذب مورد استفاده خواهند بود. از چالشهای طراحی فرایند در این بخش، خوردگی برج و خطوط لوله در حضور H₂S/CO₂، کنترل دما و فشار برای جلوگیری از حرارتزدگی آمین و دفع یا بازیابی سولفید تولیدی خواهد بود. از جمله گلوگاههای پروژه، افت فشار در برج جذب و نیاز به دمای بالا برای احیاء است.
به منظور رطوبتزدایی، امکان استفاده از خشککنهای جذبی (سیکل تعویض موسوم به TSA) در شرایط تحت خلأ یا تغییر دما خواهد بود که میتواند مبتنی بر تکنولوژیهای مختلف مانند برج خشککن جذبی (سیلیکاژل، آلومینا یا غربال مولکولی)، سیستم تونل احیا، برج حذف رطوبت با تری اتیلن گلیکول (TEG) عمل کرده و ممکن است دچار
دیهیدراتهشدن گسترده، گرفتگی و افت جریان شوند. گلوگاه احتمالی، افت راندمان در رطوبت پایین و فشارهای بالا خواهد بود.
فرایند جداسازی غشایی (PDMS یا غشای سرامیکی) با توجه به عمر غشاء و تحمل فشار پایین پر چالش خواهد بود. فشار نوسانی جذب (PSA)، حساسیت غشاء به آلودگی و آب، سیکلهای کوتاهPSA، نیازمند کنترل دقیق شیرها، کاهش عمر بستر و غشاء بدون پیشتصفیه کافی از جمله چالشهای احتمالی هستند که نیازمند سیکلهای فشار-خلأ سریع و کنترل پیچیده شیرها خواهد بود و ممکن است با گلوگاههایی مانند نیاز به پیشتصفیه (آب و ذرات) برای حفظ عمر غشا/بستر جذب مواجه شود.
در فرایند تخلیص، پایش پیوسته از نکات کلیدی است که نیازمند نصب سنسورهای FTIR یا TCD [2] آنلاین برای پایش ناخالصی و سیستم کنترل DCS برای تنظیم شرایط برجها و خشککن است و گلوگاه احتمالی، دسترسی محدود به تجهیزات حسگر ضدانفجار و در نتیجه نیاز به راهکارهای بومی و مقرونبهصرفه خواهد بود.
در مجموع، پژوهش باید بر یک راهبرد چندمرحلهای متمرکز باشد که ترکیبی از جذب شیمیایی/سطحی، تقطیر جزئی، خشکسازی جذبی و پالایش غشایی یا PSA را در کنار بازیابی انرژی و پایش لحظهای ارائه دهد. هر بخش از این زنجیره دارای گلوگاههای عملیاتی (افتفشار، عمر تجهیزات، نگهداری) و اقتصادی (سرمایهگذاری اولیه، مصرف انرژی) است که در تحقیق باید بهطور کمّی بررسی و بهینهسازی شوند.
روال پیادهسازی این فناوری توسط تیمهای فناور بهطور خلاصه در ذیل بیان شده است:
لذا تمامی تیمهای توانمند در رفع این نیاز باید هزینههای مربوط به انجام این پروژه را از ابتدا تا مرحله تست ميداني اعلام نمایند.
نمونه آنالیز ترکیب شیمیایی خوراک به شرح زیر است:
راهکار باید در راستای دستیابی به “تخلیص گاز پروپان، بوتان یا مخلوط آنها به میزان حداقل 5/99 %” با ظرفیت حداقل 400 تن در ماه پیش رود.
بر اساس پیشنهادها قابلمذاکره میباشد.
هسته پژوهشی میتواند با توجه به تسلط در هر یک از بخشهای پروژه در مقیاس آزمایشگاهی، پایلوت و نیمهصنعتی پیشنهادات خود را مطرح نماید.
تمامی پروپوزالها باید از طریق ایمیل به آدرس GRANT@BOOMERANGTT.COM ارسال گردند.