توسعه فرومون جنسی پروانه کرم بید کلم (شب‌پره پشت الماسی)
اشتراک گذاری با دوستان
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp

وضعیت: باز

  شماره سند:

  تاریخ انتشار: ۱۴۰۰/۰۴/۰۶

  مهلت ارسال پیشنهاد: ۱۴۰۰/۰۴/۳۰

  فرصت‌ها: براساس پیشنهاد‌ها قابل‌ مذاکره خواهد بود.

 تماس : ۰۲۱۸۸۳۹۸۵۶۳ – ۰۲۱۸۸۳۹۸۵۴۳

  ارسال پروپوزال‌ها: https://ghazal.inif.ir/grant

ضرورت مسئله

   امروزه یکی از دغدغه‌های اصلی در صنعت کشاورزی، مبارزه با آفات به منظور حفظ سلامتی کامل محصولات است. دانشمندان این حوزه به دلیل اثر مخرب برخی از روش‌های دفع آفات بر سلامتی محصولات کشاورزی، به تحقیق، بررسی و سنتز در زمینه فرومون‌های جنسی حشرات (بدون اثر مخرب)، روی آورده‌اند.

   حشرات نر و ماده یک گونه، جهت تولید مثل، معمولاً با موادشیمیایی خاصی به نام فرومون‌های جنسی با‌یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند که غالباً ترشح این مواد بر عهده حشرات ماده بوده و حشرات نر به کمک شاخک‌هایشان آن را دریافت می‌کنند و به سمت ماده‌ها جلب می‌شوند. فرومون‌ها قادر هستند گیرندگان پیام (حشرات نر یک گونه) را تحریک کنند و بر رفتار آن‌ها تأثیر بگذارند.

   با توجه به این‌که آفت بید‌کلم یا شب‌پره پشت‌الماسی، از شایع‌ترین و مضرترین آفات گیاهان چلیپاییان نظیر کلم، کلزا و غیره است، نیاز ضروری به توسعه فرومون جنسی پروانه کرم بیدکلم جهت به دام انداختن حشرات نر، احساس می‌شود تا بتوان با کسب دانش فنی و سنتز بومی این فرومون، به مبارزه با این نوع آفت شایع در مزارع کلم و کلزا در کشور، بدون اثر سوء روی محصولات کشاورزی پرداخت. به دلیل اثرگذاری بهتر فرومون جنسی بومی بیدکلم با توجه به اقلیم و آب و هوای هر منطقه تحت کشت کلم و کلزا، سنتز این فرومون جنسی می‌بایست به‌صورت بومی در کشور انجام شود. همچنین سنتز این فرومون در داخل کشور، از جنبه اقتصادی بسیار مقرون به صرفه خواهد بود.

مشروح مسئله تحقیقاتی

امروزه از فرومون‌های مصنوعی در مبارزه با آفات کشاورزی استفاده می‌شود. بهترین روش برای کنترل آفات بید کلم، استفاده از فرومون‌های جنسی این آفت است و با استفاده از 30 تا 35 تله فرومونی در هر هکتار برای شکار انبوه، می‌توان آن را کنترل نمود. در ایران پروانه کرم بیدکلم در تهران، سواحل دریای خزر، آذربایجان، اصفهان، خراسان و فارس نیز وجود دارد. نکته حائز اهمیت در سنتز این فرومون، تولید آن بر اساس اقلیم، آب و هوا و منطقه تحت کشت محصولات کلم و کلزا است، زیرا با تغییر اقلیم و آب و هوا، نیاز به تغییر درصد اختلاط فرومون جنسی می‌باشد. لذا امکان استفاده بهینه از فرومون‌های وارداتی وجود ندارد و می‌بایست بر حسب مزارع هر اقلیم در کشور، فرومون بومی مخصوص همان اقلیم، سنتز و استفاده شود.

در این مسئله تحقیقاتی، لازم است گروه مجری تحقیق با بررسی مقالات، اختراعات و پژوهش‌های جدید روش تولید مقرون به صرفه ماده اصلی فرومون جنسی بیدکلم را انتخاب نماید. سپس، لازم است سنتز و فرایند تولید فرومون مورد نظر انجام شود. آنگاه فرومون سنتز شده باید در چند مرحله خالص‌سازی شود، البته با توجه به تفاوت اقلیم مزارع تحت کشت خانواده کلم، لازم است ترکیبات اصلی موجود در سنتز این فرومون، به حسب نیاز تغییر کنند. درنهایت، می بایست فرمولاسیون فرومون بومی با رویه ایرانی استحصال گردد و مراحل متعدد تست صحرائی آن، توسط کارشناسان گروه مجری انجام شود و به تأیید سازمان حفظ نباتات کشور برسد. البته در تست صحرائی برای هر هکتار به طور مرسوم، حداقل دو تله فرومونی با غلظت یک تا دو میلی‌گرم در نقاط معینی از مزرعه کار گذاشته می شود تا بتوان عواملی چون میزان جلب‌شوندگی آفات به فرومون، میزان رهاسازی، و اثرگذاری فرومون سنتز شده را مورد سنجش قرار داد. پس از حصول نتایج گزارش تست صحرائی می‌توان اعلام نمود که فرومون جنسی پروانه کرم بیدکلم برای مزرعه موردنظر تا چه میزان اثرگذار و پاسخگو خواهد بود.

لازم به ذکر است که گیاهان خانواده کلم (شامل کلم، کلزا، گل‌کلم، کلم‌قمری، تربچه و شلغم)، تولیدکننده ماده گلوکوسینولات هستند اما بیولوژی آفت بیدکلم به صورتی است که ضرر چندانی برای گیاه کلزای زمستانه ندارد.

گام‌های تحقیق

  1. جمع‌آوری، مطالعه و ارائه روش تولید مقرون به صرفه فرومون جنسی پروانه کرم بیدکلم
  2. سنتز، تولید و خالص‌سازی مرحله‌ به ‌مرحله فرومون بیدکلم
  3. دست‌یابی به فرومون بومی مناسب با اقلیم‌های تحت کشت کلم، کلزا در کشور
  4. فرمولاسیون فرومون جنسی بومی پروانه کرم بیدکلم
  5. آنالیز ترکیبات اصلی (Major) و ترکیب فرعی (Minor) ( توسط دستگاه های آنالیز (GC/MS) )
  6. تست صحرائی فرومون جنسی بومی در راستای اخذ مجوز و تأییدیه‌ها و مقایسه جلب کنندگی آن با نمونه مشابه خارجی

راهکارهای غیر جذاب

  • هزینه خرید و تأمین چهار عدد موتور، گیربکس راه‌انداز موتور و المان اندازه‌گیری موقعیت (انکودر، هال سنسور و …) یا هر مکانیزم دیگر برای زنجیره انتقال حرکت بیشتر از 50 میلیون تومان
  • پیشنهاد مکانیزمی که لازمه ساخت آن فاصله بیش از 40 سانتی‌متر بین مفصل زانو و مفصل ران باشد.

خروجی‌های مورد انتظار تحقیق

  • توسعه سنتز و خالص‌سازی فرومون جنسی بومی پروانه کرم بید کلم (با غلظت 1 میلی‌گرم)
  • سنتز و خالص‌سازی حداقل 100 گرم فرومون سنتز شده در حضور کارشناسان شرکت
  • فرومولاسیون حداقل 100 گرم فرومون توسعه یافته در حضور کارشناسان شرکت

الزامات تحقیق

  • درصد خلوص ترکیبات اصلی (Major) و ترکیب فرعی (Minor) سنتز فرومون جنسی پروانه کرم بیدکلم بالاتر از 96% باشد. ( در 1 میلی‌گرم )
  • میزان اختلاط مولکول‌های اصلی فرومون سنتز شده 6:4 باشد.
  • میزان رهاسازی (فراریت) 1 میلی گرم در ماه (تا 4 هفته) باشد.
  • میزان جلب کنندگی و شکار حشرات نر فرومون سنتزه شده حداقل با میزان جلب کنندگی فرومون مشابه خارجی برابر باشد.
  • نتیجه آنالیز تجزیه با دستگاه طیف سنج جرمی ارائه گردد. ( نمودارها نتیجه تزریق 1 میکرولیتر ترکیب برحسب (GC/MS) را در بازه دمایی مدنظر، نمایش دهند. )
  • انطباق (بومی شدن) فرومون سنتز شده با آب و هوا و اقلیم شهرهای ایران
  • اخذ مجوز سازمان حفظ نباتات

تجهیزات و زیرساخت‌هایی که متقاضی تحقیق می‌تواند در اختیار مجری قرار دهد

  • روتاری
  • هات پلیت
  • همزن مکانیکی
  • ترازو دیجیتال
  • کپسول استیلین
  • کپسول هیدروژن
  • کپسول آمونیاک
  • کلیه تجهیزات شیشه ای برای سنتز و خالص سازی
  • پیپت سمپلر برای تزریق

معیارهای ارزیابی و انتخاب مجری

  • تحصیلات و سوابق تیم تحقیقاتی و تناسب آن با مسئله
  • رویکرد فنی تیم تحقیقاتی به مسئله
  • دسترسی به تجهیزات آزمایشگاهی و مواد اولیه و سایر الزامات اجرای تحقیق
  • زمان و هزینه اجرای تحقیق

تسهیم مالکیت فکری

  • مالکیت معنوی: مجری در مالکیت معنوی ناشی از اجرای تحقیق سهیم خواهد بود و انتشار مقاله مشترک توسط مجری و متقاضی در ژورنال‌های داخلی و خارجی، ارائه مقاله در کنفرانس‌ها و سمینارها با موافقت و اشاره به نام همه دست‌اندرکاران مجاز خواهد بود.
  • مالکیت منافع مادی: با توجه به مدل کسب‌وکار شرکت متقاضی، منافع مالی ناشی از توسعه این فناوری تماماً متعلق به شرکت متقاضی بوده و مجری صرفاً حق‌الزحمه اجرای پروژه تحقیقاتی را دریافت خواهد کرد.

روش ارسال پیشنهاد

پروپوزال‌ها صرفاً باید در چارچوب موردنظر صندوق نوآوری و شکوفایی، تدوین و حداکثر تا تاریخ 30 تیرماه 1400 در سامانه غزال به آدرس https://ghazal.inif.ir/grant ارسال شوند. پروپوزال‌هایی که در چارچوبی غیرازآن، یا به روش‌های دیگر به دست صندوق برسند، وارد فرایند ارزیابی نخواهند شد.